De regel van substantieel voordeel

Balans

Heb je dat wel eens, dat je rustig door zoeft over de snelweg en dan ineens in de remmen moet omdat er iemand voor je valt die met 2 kilometer per uur inhaalt? De afgelopen jaren is me dat regelmatig overkomen en dat heeft geleid tot de regel van substantieel voordeel die ik graag eens wil uitleggen.

Ieder voordeel heb zn nadeel

In de economie bestaat een principe dat heet “Pareto efficiency”. Dat is de situatie waarin alle middelen optimaal zijn gealloceerd en herverdelen er voor zorgt dat wanneer iemand in de groep erop vooruit gaat er anderen zijn die er op achteruit gaan. Maar dat is dan een theoretische wijsheid die in de praktijk niet voorkomt.

In een maatschappij waarin alles is verdeeld zullen er altijd mensen zijn die iets verliezen als anderen er op vooruit willen gaan. Maar hoe kun je dan toch een beetje bewust leven?

De regel uitgelegd

De regel heeft alleen maar waarde als je er een conditie aan toevoegt. De regel in zijn volledigheid:

Je moet alleen iets doen als je er substantieel voordeel bij hebt en het nadeel voor een ander minimaal is.

In mijn snelwegkilometers heb ik mij altijd afgevraagd wat de motieven waren van medeweggebruikers om bepaalde handelingen te verrichten. Zo kun je met 2 kilometer per uur inhalen, maar wat schiet je er dan eigenlijk mee op? En als er dan iemand voor in de remmen moet, waarom moet hij of zij dan last van jou hebben?

Zo kun je talloze situaties gaan toetsen aan de regel van substantieel voordeel, want je moet een substantieel voordeel hebben bij wat je doet en daarbij ook bedenken of je een ander met nadeel opzadelt, en zo ja, of dat dan minimaal is en opweegt tegen jouw voordeel.

Hoe pas je dat dan toe?

Ik wil wel duidelijk stellen dat een regel als deze er niet is om altijd toe te passen als een soort religieuze wijsheid. Het is hulpmiddel om een bewustwordingsproces te stimuleren waarbij de regel van substantieel voordeel je helpt met 2 dingen:

  1. Waarom doe ik bepaalde dingen? Wat voor voordeel of noodzaak is daarbij? Heb ik het nodig in mijn leven?
  2. Wat voor impact heb ik op mijn omgeving? Ben ik mij bewust van het nadeel dat ik anderen kan bezorgen? Kan ik daar iets mee?

Voorbeelden zijn altijd leuk om een discussie op te roepen, dus een voorbeeld: In de supermarkt heb je een doos tissues in je mandje gelegd maar bij de kassa zegt je partner dat er nog heel veel thuis liggen. Wat doe je? Leg je de doos netjes op zijn plek terug of leg je hem uit gemak tussen de dierenvoeding?

Wat is op zo’n moment je substantieel voordeel om voor het gemak te gaan? Het scheelt je 20 seconden, je zou ook je plek in de kassarij kunnen verliezen en dan 60 seconden kwijt zijn.

Wat is op zo’n moment het nadeel voor een ander? Niet zoveel want 1 keer per dag loopt een medewerker een rondje en legt jouw doos tissues weer op zijn plek. Dat kost dus ook 20 seconden.

Niet zoveel en niet zo belangrijk is een logische gedachte, totdat je het uitvergroot naar iedere supermarktbezoeker en alle keren dat dit gebeurt. Dan worden de 20 seconden van die medewerker vermenigvuldigd met 100 of 200 en gaat het concreet geld kosten. Geld dat wij met z’n allen weer opbrengen.

De discussie doet er eigenlijk niet zoveel toe. Belangrijker is dat ook in dit voorbeeld je bewust bent van de consequenties en je handelen daarop aanpast of niet.

Tot slot

Even nog herhalen wat de regel ook alweer was: een substantieel voordeel voor jezelf moet niet tot een substantieel nadeel voor een ander leiden. Ja, ik heb hem bewust iets anders opgeschreven. Zullen we eens kijken of het werkt?

Deze column “De regel van substantieel voordeel” is geschreven door de Directeur van Welkom Energie, Jaap Bakker en verwoordt een persoonlijke visie: “De bedoeling van een column is om de lezer te triggeren en daarmee bepaalde onderwerpen te belichten vanuit een wat gechargeerd standpunt. Het is geenszins de bedoeling om de lezer te veroordelen.”

Dit verhaal is ter ondersteuning van de maatschappelijke visie van Welkom Energie.

Welkom geschenk

3 jaar Welkom

Groene stroom & Groen gas
  • Scherp tarief
  • Veilige keus
  • Sociaal verantwoord
Populair